خانه    معدن    صنایع معدنی    یادداشت و مقالات    گزارش تصویری    بورس    اقتصادی    ورزشی    عمومی    سلامت    تماس    درباره ما  
شنبه، 29 تیر 1398 - 03:23   
  تازه ترین اخبار:  
   پربازدیدهای امروز  
 
   اخبار ورزشی  
  خط و نشان فولاد هرمزگان برای رقبا در دومین روز مسابقات فوتسال کارکنان ایمیدرو
  برگزاری مسابقات ورزشی کارکنان ایمیدرو در بندرعباس
  گفتگوی خبرنگار روابط عمومی با ناظر واحد تربیت بدنی و تفریحات سالم در شرکت فولاد خوزستان
  مراسم معارفه دکتر حبیب الله رضایی به عنوان مدیر عامل جدید باشگاه فولاد خوزستان برگزار شد
  کسب 4 عنوان نایب قهرمانی توسط تیمهای فولاد خوزستان؛ سکوهای افتخار زیر پای فولادمردان
  بعد از گولچ/ پرسپولیس در پرونده بن سون هم محکوم شد!
  بشار رسن یکماه دیگر پرسپولیس را ترک می کند
  آخرین فرصت اومانیا به مسئولان پارس جنوبی
  درخواست گادوین منشا از پرسپولیسی ها
  حرف آخر سرمربی پرسپولیس برای تمدید قرارداد !
- اندازه متن: + -  کد خبر: 139338صفحه نخست » زغال سنگیکشنبه، 2 تیر 1398 - 10:09
چرا معادن هنوز حادثه خیزند؟!
مرگ معدنچیان از طزره تا سوادکوه/ نام هایی که حتی برای سلبریتی ها جذاب نیست!
 مرگ معدنچیان از طزره تا سوادکوه/ نام هایی که حتی برای سلبریتی ها جذاب نیست! دنیای معدن - در هفته آخر خرداد ماه، پنج کارگر در معادن زغال سنگِ کشور جان خود را از دست دادند؛ دو سال بعد از «یورت» هنوز معادن کشور، ایمنی کافی ندارند و جان کارگران در معرض خطر است؛ اما چرا و «مسئولیت» با کیست؟
  

به گزارش دنیای معدن؛ «یورت آوار شد»؛ این خبر کوتاه، چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۶، به قیمت جان ۴۳ معدنچی تمام شد؛ در میانه ی یک روز بهاری، کارگرانی که در معدن زغال سنگ یورت در آزادشهر گلستان مشغول به کار بودند، ناگهان با یک «بیگ بنگ» مواجه شدند؛ انفجار مهیبی که ۴۳ خانواده بی سرپرست و ۴۳ خانه داغدار با پرچم های سیاه برجا گذاشت.

در بحبوحه حادثه یورت، بحث «ایمنی» و «ایمنی معادن» داغ شد؛ شد تیتر یک روزنامه ها؛ آدم های بسیاری از سلبریتی های اینستاگرامی گرفته تا هنرپیشه ها و سیاستمداران، برای این حادثه ی تلخ دل سوزاندند و عکس پروفایل خود را به نشانه همدلی با داغدیدگان، سیاه کردند؛ خیلی ها گفتند با داغداران یورت همدلیم ؛ همدلی ای که البته خیلی زود ته کشید و از یادها رفت؛ عکس های پروفایل به حالت عادی بازگشت؛ پیام های تسلیت و کمپین های همدردی، کرکره ها را پایین کشیدند و برای همه، «یورت» تمام شد، به جز برای ۴۳ خانواده ای که داغ شان هیچ وقت بوی کهنگی نگرفت.

حادثه از «طزره» تا «سوادکوه»

دو سال بعد از آن حادثه تلخ، به نظر نمی رسد اوضاع برای کارگران معادن زغال سنگ، چندان بهبود یافته باشد؛ در طول این دو سال، گاه و بیگاه، با خبرهایی از حوادث مرگبار معادن روبرو بودیم اما این اواخر _ در یکی، دو هفته اخیر _ به نظر می رسد با پدیده ای به نام «اپیدمی حوادث معادن زغال سنگ» مواجه شده ایم؛ حوادثی که از طزره تا سوادکوه، «جان تعدادی از کارگران» را به سادگیِ بسیار گرفته است.

پنج شنبه، ۲۳ خرداد ماه، بر اثر ریزش تونل برناکی در معدن زغال سنگ طزره دامغان، ۲ کارگر با اسامی «محمود مومن» و «علی عجم» جان باختند و یک نفر «علی لالایی» مصدوم شد.

سه روز جلوتر می آییم؛ ظهر روز یکشنبه (۲۶خرداد) یکی دیگر از کارگران شاغل در معدن زغال سنگ رزم جا غربی طزره در شرکت البرز شرقی، بر اثر گاز گرفتگی جان خود را از دست داد.

دور روز بعد، همین معدن دوباره حادثه آفرید؛ این بار خوشبختانه، نتیجه فقط «مصدومیت کارگران» بود؛ در حادثه اول که در تونل مادر رخ داد، یکی از کارگران به نام «عطاردی» حدودا ۴۰ ساله حین جابجایی چوب از ناحیه دست دچار شکستگی شد و به بیمارستان ولایت دامغان انتقال پیدا کرد. در دومین حادثه در همان روز، یکی دیگر از کارگران پیمانکاری حین پر کردن کارگاه استخراج تونل «کلاویز» با خاک دچار وحشت شد تا جایی که به دلیل وخامت وضعیت جسمی و روحی، وی را به درمانگاه منتقل کردند.

باز دوروز جلوتر می آییم؛ این بار حادثه در یک معدن زغال سنگ در سوادکوه مازندران، جان دو کارگر را قربانی کرد و دو مصدوم هم برجا گذاشت؛ حوالی ساعت ۱۰ صبح ۳۰ خرداد، دو کارگر معدن شیردره سوادکوه در استان مازندران حین کار دچار گازگرفتگی شدند که آنها را بلافاصله به مراکز درمانی منتقل کردند اما متاسفانه هر دو کارگر در مراکز درمانی جان باختند.

۵ مرگ در طول یک هفته!

این اخبارِ تلخ را که کنار هم می گذاریم، می توانیم خیلی راحت نتیجه بگیریم که هنوز «یورت» تمام نشده است؛ گرچه در معدن یورت آزادشهر، ۴۳ کارگر در یک تونل خاص و در یک زمان مشخص، دچار حادثه مرگبار شدند اما هنوز همچنان همان روالِ حادثه خیز و مرگبار، بر بسیاری از معادن زغال سنگ کشور حاکم است.

اخبار مرگ کارگران در خرداد ماه ۹۸ نشان می دهد در طول هفت روز، ۵ معدنچی زغال سنگ بر اثر حادثه کار جان باخته اند؛ ۵ مرگ در طول یک هفته؛ ۵ خانواده کارگری در هفته آخر خرداد ماه، به عزای مردانی نشستند که با دوده ی سیاهِ «زغال سنگ» نان درمی آوردند؛ نانِ حلالِ یکی از سخت ترین و جانکاه ترین مشاغل دنیا، کارگری در معادن زغال....

شاید همزمانی این اتفاقات در طول یک هفته، صرفاً یک «اتفاق» باشد اما این اتفاقِ تلخ، یک سوال بی جواب را پررنگ می کند؛ چرا معادن زغال سنگ تا این حد حادثه خیزند؟!

«سودآوری» تفکر غالب است

ابوالفضل اشرف منصوری (رئیس کانون سراسری انجمن های صنفی بازرسان ایمنی و بهداشت کار کشور) در پاسخ به این سوال می گوید: معادن زغال سنگ چون ساختار پایدار و مشخصی ندارند و صرفاً برای بهره برداری استفاده می شوند، به جنبه های «مقاوم سازی» و سازماندهی وضعیت درونی معدن توجه چندانی نمی شود. وقتی زیر خاک، یک ماده معدنی است، تمرکز اولیه، فقط و فقط روی برداشت آن ماده معدنی و سودآوری است؛ همین سودآوری، تفکر غالب معدن داران، چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی است. همین تفکر است که «ایمنی» و پایبندی به آن را کمرنگ می کند؛ طرف با خودش مثلاً می گوید اگر من اینجا در ورودی تونل، یک Jet Fan بگذارم، ممکن است دو روز دیگر با یک انفجار کنده شود؛ در واقع فقط هزینه- فایده می کنند؛ حتی تجهیزات روشنایی، تهویه و برقکاری، به خاطر شدت آسیب های کار معدن، به سادگی بازیابی و بازسازی و تعویض نمی شوند و فقط سرهم بندی می شوند؛ این مساله، متاسفانه قابل تعمیم به بسیاری از معادن کشور است.

تکرار حوادث، به خصوص در معادن قدیمی و باسابقه کشور، شبیه یک «تراژدی» است؛ تراژدی ای که باید با آن به شیوه ای پایدار و اصولی برخورد شود؛ اشرف منصوری در این رابطه می گوید: وقتی رگه های معدنی را پیدا می کنند، برآورد اولیه شان این است که چند سال بازدهی و سود دارد؛ معادن ما تاریخچه قدیمی دارند و سالهاست که روی آنها استخراج صورت می گیرد و همین استخراج طولانی، ساختار معادن را تحلیل می برد؛ حتی اگر هیچ کاری انجام ندهیم، دهانه تونل های معادن بر اثر تردد واگن ها و نیروی انسانی، بعد از چند سال حالت ساب رفته و صیقلی یافته پیدا می کند؛ همین لغزندگی، ساده ترین شکل استهلاک و آسیب است؛ حالا اگر به این مساله توجه کنیم که در هر هفته، یکی یا دو تا انفجار در معدن اتفاق می افتد یا هر هفته، نشت گازهای زیرزمینی، موجب واکنش های شیمیایی و مشکلات جانبی می شود، عمق مطلب روشن تر می شود؛ اینها مجموعه عواملی هستند که موجب حادثه می شوند.

راهکار فقط «برون سپاری» است

اما این «عوامل» که در ذات خود آسیب زا هستند، اگر به حال خود رها شوند، موجب خسارات جانی بسیار می شوند؛ اشرف منصوری دلیل بروز مکرر حوادث مرگبار را علاوه بر اهمال برخی کارفرمایان و نگاه سودمحور آنها، در ضعف ساختار نظارت می داند؛ هم نظارت بازرسان کار ادارات کار و هم نظارت سازمان نظام مهندسی معدن. او معتقد است هیچ گاه از اتفاقات دردناکِ گذشته، عبرت نگرفته ایم و سطح نظارت ها را بالا نبردیم؛ او به «یورت» اشاره می کند و مرگ ۴۳ کارگر...

اما چاره چیست؟ چگونه می شود ضعف های نظارت را جبران کرد؛ این کارشناس ارشد ایمنی معتقد است «راهکار» فقط استفاده از ظرفیت های نهاد مدنی و NGO های ایمنی است؛ او می گوید: مثلاً اگر معدن یورت را به عنوان یک نمونه در نظر بگیریم باید بپرسیم که اداره کار گلستان در مجموع چه تعداد بازرس داشته؛ چه تعداد کارگاه کوچک و بزرگ و معدن در این استان هست و این بازرسان، هر چند وقت یکبار می توانند به این واحدها و معادن سرکشی کنند؛ بنابراین تنها راهکار ممکن، استفاده از ظرفیت نهادهای مدنی ایمنی و بهداشت کار و «برون سپاری بازرسی کار» است؛ مدلی که در خیلی از کشورها از جمله ژاپن به کار گرفته شده؛ در ژاپنِ امروز، نرخ حادثه کار نزدیک به صفر است.

به گفته ی اشرف منصوری، مشارکت دادنِ تشکل های صنفی مسئولین ایمنی و بهداشت کار، هم در اندازه دولت و هم در هزینه های کار صرفه جویی می کند و می تواند امر بازرسی کار را به سامان نماید.

او البته به مسئولیت های مدنی و شغلی کارفرما اشاره می کند: براساس ماده ۹۵ قانون کار، پیاده سازی کلیه مسائل ایمنی و مسئولیت های اجرایی آن برعهده کارفرماست؛ پس کارفرما باید اشراف کامل به مبحث ایمنی و آیین نامه های آن داشته باشد؛ اگر سواد و اشراف کامل ندارد، مشاور و ناظر ایمنی کارفرما باید در این زمینه، محیط بر همه مسائل باشد؛ کارگری که در یک محیط سخت و زیان آور مثل معدن زغال سنگ کار می کند، حتی در طول روز نور خورشید را نمی بیند، فرصتی برای «حضور اجتماعی» قوی ندارد و زندگی اش محدود به کار و کار و کار است، خطرات را به صورت روتین، جدی نمی گیرد و بعد مدتی، دیگر خطر را خطر نمی بیند؛ از این کارگر نمی شود توقع داشت که خودش، مسائل ایمنی را به دقت رعایت کند.

بدیهی ست که ما «ضعف قانون» و آیین نامه نداریم؛ اما مساله اینجاست که تا نظارت دقیق و درست بر اجرای قانون نباشد، هزار آیین نامه و مصوبه هم که برای ایمنی کارگران در معادن و کارگاه های پرخطر بنویسند، باز هم هیچ ضمانتی برای اجرا نیست. باز هم کارگران به هر بهانه ی به ظاهر کوچک، مثل انفجار یک دستگاه ترانس یا خرابی دستگاه گازسنج، قربانی می شوند؛ قربانی می شوند و از یاد می روند. امروز بعد از گذشت دو سال، نام معدنچیان یورت از یادها رفته است؛ نام کارگرانی که از طزره تا سوادکوه قربانی شدند نیز در حافظه تاریخی ما نمی ماند؛ این نام های ساده اما بزرگ، دیگر حتی برای سلبریتی ها هم جذاب نیست!

گزارش: نسرین هزاره مقدم

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© دنیای معدن 1388
info@donyayemadan.ir
پشتیبانی توسط: خبرافزار