خانه    معدن    صنایع معدنی    یادداشت و مقالات    گزارش تصویری    بورس    اقتصادی    ورزشی    عمومی    سلامت    تماس    درباره ما  
سه شنبه، 6 فروردین 1398 - 11:40   
  تازه ترین اخبار:  
   پربازدیدهای امروز  
 
   اخبار ورزشی  
  خط و نشان فولاد هرمزگان برای رقبا در دومین روز مسابقات فوتسال کارکنان ایمیدرو
  برگزاری مسابقات ورزشی کارکنان ایمیدرو در بندرعباس
  گفتگوی خبرنگار روابط عمومی با ناظر واحد تربیت بدنی و تفریحات سالم در شرکت فولاد خوزستان
  مراسم معارفه دکتر حبیب الله رضایی به عنوان مدیر عامل جدید باشگاه فولاد خوزستان برگزار شد
  کسب 4 عنوان نایب قهرمانی توسط تیمهای فولاد خوزستان؛ سکوهای افتخار زیر پای فولادمردان
  بعد از گولچ/ پرسپولیس در پرونده بن سون هم محکوم شد!
  بشار رسن یکماه دیگر پرسپولیس را ترک می کند
  آخرین فرصت اومانیا به مسئولان پارس جنوبی
  درخواست گادوین منشا از پرسپولیسی ها
  حرف آخر سرمربی پرسپولیس برای تمدید قرارداد !
- اندازه متن: + -  کد خبر: 138515صفحه نخست » آلومینیومسه شنبه، 14 اسفند 1397 - 13:11
معدن بوکسیت فاقد ضوابط زیست محیطی است/ آب شاهرود وابسته به شاهوار
 معدن بوکسیت فاقد ضوابط زیست محیطی است/ آب شاهرود وابسته به شاهوار دنیای معدن - برخی کارشناسان از جمله عضو ستاد مردمی نجات شاهوار شاهرود معتقدند معدن بوکسیت فاقد ضوابط زیست محیطی است و مسئولان نبایداشتغال را بهانه ای برای نابودی محیط زیست و منابع آب قرار دهند.
  

معدن بوکسیت آلومینای تاش واقع در کوه شاهوار شاهرود این روزها نه تنها در این شهرستان بلکه در سطح ملی مطرح شده و به اعتقاد برخی کارشناسان با وجود اینکه فعالیت رسمی خود را از سال ۹۰ آغاز کرده با تخریب محیط زیست باعث ایجاد مخاطرات بسیاری نه صرفاً برای مردم محلی تاش بلکه برای شاهرود شده است.

کوچ حیات وحش و رانده شدن حیواناتی چون پلنگ و خرس قهوه ای تنها یک مورد از این معدن کاوی محسوب می شود و حتی جاده سازی تا ارتفاع سه هزار و ۶۰۰ متری کوه پای شکارچیان را در این منطقه بازکرده است، به گفته مسئولان معدن درختی در این منطقه قطع نشده و هیچ مشکل زیست محیطی تاش و شاهرود را تهدید نمی کند اما شواهد و مستندات گواه چیز دیگری است.

بخشی از معدن کاوی که بسیار مورد توجه فعالان زیست محیطی قرار دارد شائبه نابودی کانون های آب ساز منطقه است، شاهوار به منبع ذخیره آب شاهرود و یخچال های طبیعی شهرت دارد که به گفته کارشناسان در شرایط خشکسالی استفاده از این منبع می تواند حیات منطقه را تداوم بخشد اما با توجه به اینکه این معدن به صورت روباز برداشت می شود، چشمه ها، کانون های آبساز و در نهایت حیات منطقه را در معرض تهدید قرار داده است.

در ادامه برای بررسی بیشتر موضوع، با حنیف رضا گلزار کارشناس ارشد آب وخاک جهاد کشاورزی و عضو کارگروه ستاد مردمی نجات شاهوار به گفتگو نشسته ایم.

*استفاده از آلومینا در کشورهای اطراف ایران چگونه است؟

نکته قبل توجه این است که برای تولید آلومینا همیشه مجبور به بهره برداری از منابع بوکسیت به بهای نابودی ثروت های طبیعی و ملی و زیستی خود نیستیم. کمی به این موضوع بیندیشیم چونه می شود که برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند عمان، قطر، امارات و بحرین که همواره مصرف کننده و وابسته تلقی می شوند بااینکه اصلاً معدن بوکسیت ندارند، اما تولید و صادرات ۱۰ درصد آلومینیوم جهان را در اختیار دارند؟ پاسخ اینجاست که این کشورها تمام آلومینای مصرفی خود را وارد کرده و با استفاده از منابع انرژی فراوان آن را به شمش آلومینیوم تبدیل می کنند.

*تولید آلومنیوم در ایران چگونه است؟

شرکت های «صحار» در عمان، «قط – آلوم» در قطر، «دوبال» و «امال» در امارات متحده عربی و «آلبا» در بحرین، سالانه ۵.۳ میلیون تن آلومینیوم تولید می کنند که این مقدار ۱۰ برابر آلومینیوم تولیدی در ایران است. صنعت آلومینیوم در این کشورها بین چهار تا ۱۲ درصد تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده و ۱۱ هزار شغل مستقیم و ۳۰ هزار فرصت شغلی غیر مستقیم ایجاد کرده است. تولید ۱۰ درصد آلومینیوم مصرفی جهان یعنی یک اهرم اعمال فشار سیاسی. یعنی اگر این چند شرکت عرب به کارکنان خود تنها یک ماه مرخصی بدهند بسیاری از کارخانجات هواپیماسازی و خودروسازی و حتی اسلحه سازی در غرب تعطیل خواهند شد.

در حال حاضر و بر اساس شیوه رایج و موردپذیرش بیشتر کشورهای تولید و مصرف کننده، هر یک هزار تن آلومینا با ۳۵۰ تن شمش آلومینیوم مبادله می شود. چرا در کشور ما چنین الگویی پیاده سازی نمی شود؟ چرا برای تولید و اشتغال حتماً باید مناطقی را برای همیشه نابود کنیم؟

نمی توان گفت که فعالیت های معدنی باید از اساس متوقف شود بلکه باید روی بهره برداری اصولی و متناسب با زیست بوم و نگاهی به آینده، فرایند بهره برداری از معادن صورت گیرد ولی متأسفانه این مسائل در بهره برداری از معدن بوکسیت تاش به هیچ روی مورد توجه بهره بردار قرار نگرفت و این فرایند بهره برداری به بهره کشی و تاراج تبدیل شده است.

*آیا معدن بوکسیت شاهوار از محیط زیست مجوز دارد؟

اصولاً این معدن بر اساس اظهارات مکرر مدیران محیط زیست استان فاقد مجوزهای لازم از محیط زیست است و این یعنی که این معدن طرح پیوست زیست محیطی ندارد. حتی اگر هم داشت یا در این پنج سال چنین چیزی را درست کرده باشند، قضاوت کارکرد درست یا نادرست این معدن را باید بر اساس آنچه که در عرصه رخ داد انجام دهیم نه آنچه که روی کاغذ قیدشده است، این معدن بخشی از نیازهای کشور به ماده خام بوکسیت را تولید می کند و در کارخانه جاجرم اشتغال زایی هم دارد ولی در آینده ای نه چندان دور آثار زیان بار زیستی آن متوجه مردم شاهرود و بسطام خواهد بود، چراکه شاهوار بزرگ ترین کانون آبساز منطقه است.

*معدن کاوی شاهوار را چطور می بینید؟

اصولاً تولید آب شیرین در فلات مرکزی ایران وابسته به حضور کوه هایی با بلندی بیش ازسه هزار و ۵۰۰ متر است که خوشبختانه این موهبت الهی به شاهرود نیز ارزانی شده است. برف چال های شاهوار سهم غیرقابل انکاری در تقویت آبخوان های دشت بسطام و شاهرود به عنوان قطب جمعیتی استان دارند. از این روی بدون اغراق و بزرگ نمایی شاهوار را جزو مناطق استراتژیک کشور می دانم. باید با توجه به شرایط بحرانی آبی امروز کشور، واژه استراتژیک را خارج از دانش سیاسی و دفاعی باز تعریف کنیم. مناطقی که آب تولید می کنند حتماً باید در تعریف جدید ارائه شده از واژه استراتژیک گنجانده شوند.

بر این اساس با توجه به بحران ملی و منطقه ای آب، باید از این کانون استراتژیک آب ساز حراست ویژه می شد ولی افسوس که به نام صنعت و معدن در حال نابودی آن هستیم. تصویربرداری هوایی ستاد مردمی حفاظت از طبیعت شاهرود بیانگر کاهش چشمگیر سطوح پوشیده از برف در بلندی های شاهوار است. سطوحی که پس از حذف پوشش گیاهی، یا تبدیل به جاده شد یا بار کامیون شده و به جاجرم ارسال شد… این موضوع ضریب نفوذ آب در خاک و بستر کوه را متوقف ساخته و خطر سیل گیری روستای تاش را هم به شدت افزایش می دهد.

*با توجه به خشکسالی های اخیر شرایط را در شاهوار چطور می بینید؟

متأسفانه برنامه ریزان و تصمیم گیران از یک سو منابع و کانون های طبیعی تولید آب شیرین را از بین می برند و از سوی دیگر با صرف هزاران میلیارد پول و ایجاد تنش های اجتماعی در پی انتقال آب از استان های شمالی به سمنان هستند که این ها باهم جور درنمی آید. در سال آبی گذشته شاهرود دست کم ۵۰ میلی متر کمتر از میانگین نرمال بارش دریافت کرد و بر همین اساس تابستان بسیار سختی را به لحاظ آبی پیش روداریم ولی با این وصف نابودی بزرگ ترین کانون آب ساز منطقه همچنان ادامه دارد.

شاید بی توجهی به شاهوار به عنوان کانون استراتژیک آب ساز منطقه ناشی از این باشد که هنوز در کشور ما ارزش آب برای مردم و مسئولان به روشنی تبیین نشده است، اما در دیگر کشورها اینگونه نیست. برای مثال کشور همسایه ترکیه با کمک های فنی و مالی اسرائیل تا سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۳۰ میلیارد متر مکعب از آب جریان یافته در دجله و فرات (معادل آب ذخیره شده در ۶۵۰ سد به بزرگی سد امیر کبیر کرج!) را که حق مسلم عراق و سوریه است در خاک خود ذخیره خواهد کرد تا از آب به عنوان استراتژیک ترین کالای موجود در خاورمیانه و قوی ترین سلاح بیولوژیکی علیه کشورهای همسایه و کل خاورمیانه درگیر بحران خشکسالی استفاده کند، ولی با این وصف در کشور ما هنوز جایگاه آب و کانون های آب ساز تعریف نشده و اهمیتی ندارند.

*آیا امکان تأمین آلومینا از منطقه دیگری غیر از تاش وجود دارد؟

نیاز کارخانه آلومینای جاجرم به بوکسیت را می توان از دیگر معادن متعلق به شرکت آلومینای ایران نیز فراهم ساخت. در کرمان و یزد و کهکیلویه و بویر احمد نیز معادن مشابهی وجود دارد که می توان با آسیب کمتر به محیط زیست مورد بهره برداری قرار گیرند و شعار اشتغال زایی هم محقق شود. در خود جاجرم و در حاشیه کارخانه سه معدن بزرگ بوکسیت شناسایی شده است که یکی از آن ها زیرزمینی است و بدون هیچ گونه اثر زیان باری می تواند مورد بهره برداری قرار گیرد و هزینه های حمل ونقل هم ندارد.

*نهال کاری معدن تاش توانست کاری انجام دهد؟

مراسم درخت کاری در هفته منابع طبیعی سال گذشته شاید محکم ترین سند بر کارکرد نادرست و دانش گریز این معدن باشد. خبرنگاران بروند و از وضعیت نهال های کاشته شده با هزینه های چند ده میلیونی از محل بیت المال گزارش تهیه کنند. بدون اغراق می گویم که این مراسم درخت کاری حیثیت شاهرود را در سطح کشور لکه دار کرد.

از این بابت می گوئیم که حیثیت شاهرود در سطح کشور لکه دار شد که این موضوع ساده و پیش پاافتاده در دانش اکولوژی عمداً یا سهواً نادیده گرفته شد. برای احیای مناطق آسیب دیده باید حتماً از گونه های بومی همان منطقه استفاده کرد نه از گونه های زینتی که در پارک ها یا در شهرها استفاده می شود.

نهال های کاشته شده از نوع سرو نقره ای بود که گونه ای زینتی به شمار می رود و مجری طرح نهال سرو نقره ای را به جای نهال گونه ارس که بومی منطقه شاهوار و رویشگاه های ایران - تورانی هست جا زدند و در اقدامی نمایشی روی سطح شیب دار و بستر کائولن که اصولاً فاقد خاک هست کاشتند، بازدید اعضای ستاد هم نشان داد که بیشتر این نهال ها کمتر از دو ماه پس از کاشته شدن کاملاً خشک شده و از بین رفتند.

رسانه ها باید هزینه هایی که به نام خرید نهال گران قیمت ارس از محل بیت المال انجام شد ولی درنهایت منابع مالی تخصیص یافته صرف خرید نهال ارزان و غیربومی سرو نقره ای شد را برای مردم تبیین کنند.

*نقش سمن های زیست محیطی را چطور دیدید؟

سازمان های مردم نهاد به ویژه در شاهرود تمام تلاش خود را برای جلوگیری از نابودی بزرگ ترین کانون آب ساز منطقه انجام داده اند. به مدت یک سال و نیم در دفتر خانه ملت کارگروه تخصصی تشکیل دادیم و مشاوره هایی به نماینده محترم مردم شاهرود در مجلس ارائه شد.

بعد از دفاع جانانه و ده ساله از جنگل ابر، موضوع صیانت از شاهوار به بزرگ ترین دغدغه مردم و البته به عامل وحدت و همدلی میان سازمان های مردم نهاد و مسولان شهرستان تبدیل شده است. با فرماندار محترم هم جلسه داشتیم و مواردی را یادآور شدیم، حتی با شخص وزیر صنعت، معدن و تجارت هم گفتگو کردیم که ثمره ای نداشت. با امام جمعه محترم در جلسه ای و تصاویر و اسناد تخریب شاهوار را خدمت ایشان ارائه کردیم. همه بزرگان شهر تنها روی ضرورت حفظ محیط زیست تاکید دارند ولی در عمل تخریب و نابودی زیست بوم شاهوار ادامه دارد.

*نظر مردم بومی در این خصوص چیست؟

باید پذیرفت که سازمان های مردم نهاد ازآنجایی که قدرت اجرایی ندارند باید بیشتر روی تنویر افکار عمومی و آگاهی رسانی به مردم «البته اگر به تشویش اذهان عمومی تعبیر نگردد»، متمرکز شوند. سمن های شاهرود خوشبختانه در این بخش سربلند هستند. رسانه ها در این بخش به خوبی دغدغه های ما را که تنها حفظ منافع ملی است پوشش دادند و امروز دیگر در شاهرود و حتی در خود تاش که تصور می رود مردم آن ذی نفع در این معدن هستند، کسی را نمی یابید که از شیوه بهره کشی از شاهوار نگران نباشد. جوانان روستای تاش حتی حاضر به پذیرفتن ساخت ورزشگاه در ازای آنچه که بر شاهوار می رود نشدند و این نشانه خوبی از رشد اجتماعی و آگاهی های زیست محیطی مردم منطقه است.

*این تقابل محیط زیست و معدن در نهایت به کجا خواهد رفت؟

اگر این تقابل بین بهره کشی از معادن و آسیب به زیست بوم همچنان ادامه یابد که روند نیز حاکی از این می باشد، شکست نهایی نه با محیط زیست بلکه با خود انسان است چراکه برای رفاه ظاهری و آسایش، زیستگاه های خود را نابود خواهیم کرد. این آسایش پایدار نخواهد بود چراکه هرگز با آرامش همراه نیست. باید عطش مصرف بی رویه در همه چیز را کنترل و کاهش دهیم. عطش مصرف انرژی، سوخت، آب، فلزات، پلاستیک، چوب و حتی منابع غذایی… هیچ دلیل منطقی وجود ندارد که همه بشریت بخواهد صاحب و مالک خودروی شخصی باشد.

هیچ دلیلی وجود ندارد که انسان ها هر سال گوشی تلفن همراه خود را در حالی که سالم است عوض کنند. در مورد وسایل زندگی شخصی هم چنین است. دلیلی ندارد که مبلمان، فرش، پرده، لوازم الکترونیک، پوشاک و … هر سال یا حتی هر چند سال از مدار مصرف و بهره گیری خارج سازیم یا به بیان دیگر آن ها را تبدیل به زباله و سپس کالاهای نو و لوکس و مدل های جدیدتر را جایگزین آن ها کنیم. این یعنی عطش مصرف بیشتر. یعنی هجمه و آسیب بیشتر به محیط زیست و منابع طبیعی چراکه تولید هر کالایی نیازمند مواد اولیه موجود در طبیعت است.

*سخن آخر؟

باید در هنگام خرید هر کالایی این تصور را در ذهن خود بپرورانیم ک برای تولید این کالا چقدر انرژی، فلز، آب، چوب یا مواد نفتی استفاده شده البته کار بسیار مشکلی است چراکه بشر امروز در محاصره تبلیغات فریبنده کمپانی ها قرار دارد. همه جا برای مصرف بیشتر و خرید بیشتر تبلیغ می شود و این امر روی اندیشه مردم جهان اثر گذاشته است؛ اما اگر نسل بشر می خواهد روی کره زمین ادامه یابد باید این عطش را در خود به هر شکل ممکن خاموش کند.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© دنیای معدن 1388
info@donyayemadan.ir
پشتیبانی توسط: خبرافزار