دنياي معدن : امكان‌سنجي برگ درختان كُنار و كهُور به عنوان زيست شناساگر آلودگي
دوشنبه، 6 آبان 1398 - 10:37 کد خبر:140527


با روند رشد و توسعه مناطق صنعتي اعم از شهرك‌هاي صنعتي، مناطق ويژه اقتصاد بازرگاني و... در جهان و ايران يكي ازمسائل و نيازهايي كه خود را بيشتر نشان مي‌دهد، توجه به ايجاد فضاهاي باز و سبز دراين مناطق است تا به اين وسيله انتشار آلاينده‌هاي ناشي از فعاليت مناطق صنعتي تا حدود زيادي كنترل شده و از ايجاد تخريب در محيط زيست اطراف تا حد امكان جلوگيري شود. از اين رو انتخاب و تركيب مناسب گونه‌هاي گياهي و طراحي علمي آنها علاوه بر اينكه به قابليت‌هاي اين گياهان در كاهش آلاينده‎ها مي‌افزايد به ثبات و پايداري سيستم نيز كمك كند.

در اين مصاحبه، امكان‌سنجي استفاده از برگ درختان كنار و كهور به عنوان زيست شناساگر آلودگي فلزات سنگين در فولاد خوزستان كه به‌ وسيله يكي از همكاران در اين شركت مورد پژوهش قرار گرفته، بيان مي‌شود.

از اين رو به سراغ حيدر عباس زاده چالشتري كاردان نت ساختماني رفته و درباره پژوهش يادشده با وي به گفت و گو نشستيم.

لطفا درباره هدف خود از اجراي چنين پژوهشي براي مخاطبان ما توضيح بفرماييد:

 آلاينده‌هاي منتشر شده از صنايع در صورت ورود به زنجيره غذايي مي‌تواند سلامت انسان را با مخاطره جدي مواجه نموده و از اين رو پايش محيطي آن‌ها ضروري به ‌نظر مي‌رسد. بنابراين پژوهش يادشده با هدف ارزيابي قابليت پايش زيستي آلودگي (آهن، سرب و كادميوم) توسط برگ درختان قرار گرفته كه در حاشيه شركت فولاد انجام پذيرفت.

اين مطالعه با چه روشي انجام شد؟

در اين مطالعه توصيفي، پس از تعيين ايستگاه‌هاي نمونه‌برداري، ۹۰ نمونه از برگ درختان كنار و كهور و همچنين ۹۰ نمونه از خاك موجود در پاي درختان برداشت شد. پس از آماده‌سازي و هضم نمونه‌ها در آزمايشگاه، محتوي فلزات سنگين در آنها توسط دستگاه جذب اتمي خوانده شد و سپس ضريب تجمع‌ زيستي (غلظت زيستي Bio concentration Factor) فلزات محاسبه شد. پردازش آماري نتايج نيز با استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS انجام پذيرفت.

لطفا درباره يافته‌هاي اين پژوهش توضيح دهيد.

 بيشينه ميانگين غلظت عناصر (mg/kg) در برگ‎هاي شسته نشده گونه‌هاي كنار و كهور براي آهن به‌ترتيب ۳/۲۰۲ ± ۳/۲۱۸۰ و۱/۳۱۵ ±   ۹/۲۲۳۷، براي سرب به‌ترتيب۹/۶ ±۶/۷۶ و ۵/۴± ۳/۱۱۴ براي كادميوم به‌ترتيب ۸/۱۶ ± ۲/۶۹  و ۸/۶ ± ۲/۱۰۷ بود. از طرفي مقادير BCF در همه ايستگاه‌ها و براي همه عناصر، بزرگ‌تر از يك بود.

با استناد به مقادير محاسبه ‌شده درBCF  عناصر به چه مطلب مي‌توان پي برد؟

مي‌توان اذعان كرد كه گونه‌هاي كنار و كهور از قابليت تجمع و انباشت آلودگي برخوردار بوده و مي‌توان از آنها در مناطق آلوده صنعتي و شهري به‌عنوان گونه بيش ‌اندوز (Hyper accumulator) در برداشت و استخراج گياهي (Phytoextraction) بهره برد.

براي خوانندگان ما بفرماييد كه اين طرح از چه زماني آغاز و تا كي به طول انجاميد؟

اين پژوهش از سال ۱۳۹۵ آغاز و در اواخر ۱۳۹۶ پايان يافت. پس از پايان مطالعات مقاله در چهارم اسفندماه ۹۷براي مجله سلامت و محيط زيست ارسال شد. در ۲۵ ارديبهشت ماه سال جاري ويرايش گشته و پس از پذيرش آن در ۲۸ ارديبهشت ماه ۹۸، در روز ۲۹ ارديبهشت ماه در مجله سلامت و محيط زيست انتشار يافت.

بفرماييد كه چنين طرحي براي شركت‌هاي صنعتي همچون فولادخوزستان چه مزيتي دارد؟

با توجه به اين‌كه دو نمونه گياهي كُنار و كهور توانايي جذب بالاي آلودگي محيط بوسيله برگ‌هاي خود دارند، مي‌توانند از آلودگي جلوگيري نموده و با ميزان بالاي مقاومت در مناطق گرمسيري، به آب زيادي احتياج ندارند. با كاشت اين نوع درختان در جنگل‌هاي اطراف فولاد و حاشيه شهر‎ها مانند كمربندي سبز از آلودگي اين مناطق كاسته مي‌شود. همچنين اين گونه براي محيط زيست هيچگونه حساسيتي ايجاد نكرده و آلودگي تنها جذب برگ اين درختان شده و بر ميوه آن ها تاثيري نمي‌گذارد. كنار و كهور به خاطر مقاومت بسياري كه در برابر گرما دارند، به ميزان آبياري پاييني نياز داشته و از اين ديدگاه براي شركت صرفه اقتصادي خواهند داشت.

آيا براي استفاده از اين گونه ها اقدامي هم شده است؟

صحبتي با سرپرست فضاي سبز شركت انجام شد كه بر اساس آن قرار شد، در طراحي فضاي سبز شركت از اين گونه ها استفاده بيشتري شود. كه در حال انجام است.

 

درباره چگونگي حمايت و استفاده بهينه از فضاي سبز براي مخاطبان ما توضيح بفرماييد:

مطالعه دقيق بر روي گونه‌هاي زيست بومي منطقه و استفاده از آنان، باعث حفظ گونه‌هاي جانوري خواهد شد. جذب آلاينده‌هاي صنعتي بالا مي‌رود و از بيماري‌هاي تنفسي و گوارشي پيشگيري و در مصرف آب نيز صرفه‌جويي مي‌شود.